Ik beweer: Zolang iemand groeit, zolang iemand vooruitgaat en in beweging is, ben ik tevreden.D. zegt: Soms gaat iemand zo langzaam en maakt zulke kleine stapjes, dat je dingen moet forceren. Sommige dingen moeten gewoon gebeuren, en als het dan niet gebeurt, dan gaat de zweep erover.
Ik ben er stil van. Ik wil niet meteen een tegenwerping doen, al voel ik die haast onstuitbaar in me opkomen. Daarmee zou ik enkel maar mijn gesprekspartner ertoe brengen haar standpunt met nog groter stelligheid te verdedigen, en dat is nu niet wat ik wil. Ik wil in dialoog met elkaar onderzoeken of dat kan: iemands ontwikkeling versnellen door de druk op te voeren.
Dus mijn tegenwerpingen houd ik voor mezelf. Maar bij mezelf denk ik: iemand kan alleen groeien vanuit een eigen verlangen. Je komt alleen je drempels over als je dat zelf wilt. Als iemand zegt dat je moet, met de zweep in de aanslag, dan blokkeer je. Dan ga je met je hakken in het zand, of je wordt onzeker. Je hebt dan de rust niet om de hoogte van die drempel in te schatten en bij jezelf na te gaan of je die hindernis kunt nemen, of dat je eerst met een kleinere stap moet beginnen. Dat is iets wat je alleen voor jezelf kunt inschatten. Een ander kan dat niet voor jou doen. Duwen helpt niet. Het werkt juist averechts.
Ik beweer: je kunt mensen niet harder laten groeien door te duwen. Je kunt iemand wel helpen door hem bewust te maken van wat hij wil, wat hij zelf wil. Heel veel mensen hebben geen antwoord op die vraag: wat wil jij? Je kunt beginnen met iemand die vraag te stellen, zodat hij zich bewust wordt dat hij er geen antwoord op heeft. Misschien begint hij er dan over na te denken. Misschien komt hij dan mettertijd te weten wat hij wil. En als hij dan weet wat hij wil, dan kun je hem helpen door de legitimiteit van dat verlangen te onderkennen, en het verlangen aan te wakkeren. Wie weet, hem in praktische zin te ondersteunen bij de verwezenlijking ervan.
Op die manier kun je iemand stimuleren in zijn ontwikkeling. Een andere manier lijkt mij niet denkbaar.
Nochtans ben ik benieuwd of D. een concreet voorbeeld kan noemen van iemand die zij door druk uit te oefenen heeft kunnen forceren tot groei.
